SoftBank's $11 mld obligatielening, OpenAI's AGI-claim en NYT-zaak

SoftBank trekt wereldwijde schuldmarkten aan om zo’n $11 miljard op te halen voor zijn volgende investering in OpenAI, een transactie die zou behoren tot de grootste high-yield obligatieverkopen door één enkele uitgevende instelling ooit. Verder krijgt OpenAI’s auteursrechtgeschil met The New York Times een ongemakkelijkere wending, en blijft de AGI-verklaring van het bedrijf op scepsis stuiten.

Belangrijkste punten

• SoftBank heeft een obligatielening van circa $11,15 miljard (ongeveer €10 mld) gelanceerd; Bloomberg meldde dat de transactie behoort tot de grootste junkobligatieverkopen door één enkel bedrijf ooit, noodlijdende schuldherstructureringen buiten beschouwing gelaten.
• Nieuw ontgesloten rechtbankstukken in de zaak NYT v. OpenAI en Microsoft beschrijven grootschalig kopiëren van nieuwsinhoud, vermeende pogingen om betaalmuren te omzeilen, en interne zorgen dat AI-producten uitgevers economisch zouden ondermijnen.
• OpenAI heeft publiekelijk verklaard dat AGI is aangebroken, met als argument dat zijn nieuwste model een breed spectrum aan intellectuele en professionele taken aankan, hoewel die bewering betwist wordt.
• Anthropic en OpenAI hebben een onderling bindende overeenkomst verkend om elkaars AI-modellen te stress-testen, aldus een nieuw rapport.
• Het AI-georiënteerde hedgefonds Situational Awareness, opgericht door voormalig OpenAI-onderzoeker Leopold Aschenbrenner, raakte bijna in de problemen na een scherpe koersval in AI- en chipfondsen, wat de Fed en de Bank of England ertoe bracht om bij prime brokers navraag te doen over hun blootstelling.

Hoe financiert SoftBank een gok van $11 miljard op OpenAI?

Met schuld, kennelijk. SoftBank heeft een obligatielening van circa $11,15 miljard gelanceerd om de volgende fase van zijn OpenAI-commitment te bekostigen, en kiest daarmee voor internationale schuldmarkten in plaats van eigen vermogen of interne kasreserves. Bloomberg omschreef de transactie als een van de grootste junkobligatieverkopen door één enkel bedrijf ooit, noodlijdende schuldherstructureringen buiten beschouwing gelaten. Die typering maakt duidelijk hoeveel leverage SoftBank bereid is te absorberen om zijn positie in de kapitaalstructuur van OpenAI te handhaven.

Voor investeerders die OpenAI’s weg naar een mogelijke beursgang volgen, is de opzet van deze deal relevant. SoftBank schuift een deel van zijn OpenAI-risico effectief door naar obligatiekoupers. Als OpenAI’s waardering stagneert of de omzetgroei tegenvalt, blijft SoftBank die obligatiehouders verschuldigd. De omvang van de transactie getuigt van overtuiging, maar het gebruik van high-yield schuld, in plaats van bijvoorbeeld Vision Fund-aandelenkapitaal, suggereert ook dat SoftBank zich flink uitslooft om erbij te blijven.

Wat onthullen de NYT-rechtbankstukken precies?

Het auteursrechtgeschil tussen The New York Times en OpenAI en Microsoft kreeg deze week scherpere contouren, nu nieuw ontgesloten rechtbankstukken grootschalig kopiëren van nieuwsinhoud beschrijven, met vermeende pogingen om betaalmuurartikelen te raadplegen én interne bezorgdheid dat AI-producten de uitgevers wier journalistiek voor de training werd gebruikt, economisch kunnen uithollen. Dat laatste detail is qua beeldvorming bijzonder schadelijk: het suggereert dat medewerkers binnen deze bedrijven de spanning tussen hun commerciële belangen en de economische overleving van uitgevers wel degelijk doorhadden.

De juridische inzet is aanzienlijk voor OpenAI-investeerders. Een negatief vonnis of een kostbare schikking kan een precedent scheppen voor hoe OpenAI (en elk ander groot AI-lab) trainingsdata licenseert, met potentieel forse structurele kostenstijgingen voor een bedrijfsmodel dat op schaal nog geen duurzame winstgevendheid heeft bewezen.

Is AGI er echt al?

OpenAI heeft verklaard dat AGI is aangebroken, waarbij het argument stoelt op de capaciteit van zijn nieuwste model om een breed scala aan intellectuele en professionele taken aan te kunnen, niet op prestaties op één specifieke benchmark. De framing is bewust gekozen: AGI gedefinieerd naar breedte, niet naar bovenmenselijke prestaties op één maatstaf.

De scepsis is al even bewust. Critici wijzen erop dat OpenAI een commercieel belang heeft bij het definiëren van AGI op een manier die zijn huidige producten kunnen invullen. De governance-documenten en investeerdersovereenkomsten van het bedrijf hebben historisch specifieke rechten en verplichtingen gekoppeld aan een AGI-drempel, waardoor de definitie verre van academisch is. Zolang er geen extern overeengekomen standaard bestaat, functioneert de claim meer als marketing- en contractuele positionering dan als wetenschappelijke mijlpaal.

Een hedgefonds-voetnoot met regulatoire gevolgen

Een zijdelings maar opmerkelijk gegeven: Situational Awareness, een AI-georiënteerd fonds geleid door voormalig OpenAI-onderzoeker Leopold Aschenbrenner, kwam bijna ten val na een scherpe koersdaling in AI- en chipfondsen. Het fonds was gedwongen het grootste deel van zijn portefeuille aan beursgenoteerde aandelen te verkopen aan Citadel Securities, wat eraan bijdroeg dat Jane Street naar verluidt een verlies van $15 miljard leed. De Federal Reserve en de Bank of England stellen nu bij mondiale banken navraag over hun blootstelling aan grote handelshuizen in de nasleep hiervan. De SEC heeft Wall Street-banken waaronder Goldman Sachs, JPMorgan, Citigroup en Bank of America gedagvaard over de handelsactiviteiten van het fonds en het gebruik van leverage. Dit is geen rechtstreeks OpenAI-verhaal, maar het illustreert hoe breed de AI-investeringsthese is doorgedrongen in financiële structuren met hefboomwerking, en hoe een sectorwijde koersdaling kan doorslaan naar andere partijen.

Tot slot hebben Anthropic en OpenAI een bindende overeenkomst voor wederzijds AI-model stress-testen verkend, aldus een nieuw rapport. Details over of er daadwerkelijk een akkoord is bereikt, ontbreken nog grotendeels. Mocht zo’n regeling worden geformaliseerd, dan zou het een ongebruikelijke vorm van samenwerking tussen concurrenten op het gebied van veiligheidsevaluatie zijn, zeker de moeite waard om verder te volgen.

Deze update is onafhankelijk geproduceerd en is niet gelieerd aan OpenAI. Niets hier is beleggingsadvies.